Ինչպես լրատվամիջոցներով ներկայացնել ողբերգությունը

Ինչպես լրատվամիջոցներով ներկայացնել ողբերգությունը
Լուսանկարները Հակոբ Հովհաննիսյանի
« Էթիկան հայկական կայքային տեղեկատվական դաշտում խաղի կանոն չէ: Երբ պատմում են քիչ առաջ ինքնասպան եղած մարդու մասին, լուրի աղքատիկությունը նրանից չէ, որ էթիկան թույլ չի տալիս մանրամասնել, այլ որ այդ պահին այդքանն է հայտնի »

Օրերս հայկական լրատվական կայքերը զետեղեցին տեսանյութ եւ տեղեկություններ այն մասին, թե ինչպես են լիբիացի ապստամբները ծաղրուծանակի ենթարկում Լիբիայի նախկին առաջնորդ Մուամմար Քադաֆիի դին: Ռուսական newsru.com կայքը այն զետեղելիս հատուկ զգուշացրել էր իր այցելուներին՝ տեսագրությունում պատկերվածը սարսափելի է, թույլ նյարդերով մարդկանց խնդրում ենք հեռու մնալ տեսանյութից: Մեկ ժամ հետո ռուսական կայքը փոխեց նյութի վերնագիրը՝ «սահմռկեցուցիչ» բառի փոխարեն գրեց. «Անհայտ տեսանյութ. ապստամբները խաղում են նրա մարմնի հետ, ինչպես տիկնիկի»: Փոխարենը ռուսական առաջատար լրատվական կայքերը՝ ria.ru-ն, lenta.ru-ն, այդ տեսանյութին ընդհանրապես չանդրադարձան: Բնականաբար, էթիկական պատճառներով:

newru-screen

Հայկական news.am-ը այն դրեց հիմնական էջի 4 կարեւորագույն լուրերի շարքում: Առանց զգուշացնելու, որ այն մեղմ ասած սարսափելի է: Փոխարենը տեղեկացրեց, որ այն ցնցող տեսանյութ է:

newsam-screen

Այսպիսով, էթիկան հայկական կայքային տեղեկատվական դաշտում խաղի կանոն չէ: Երբ tert.am-ը պատմում է քիչ առաջ ինքնասպան եղած մարդու մասին, լուրի աղքատիկությունը նրանից չէ, որ էթիկան թույլ չի տալիս մանրամասնել, այլ որ այդ պահին այդքանն է հայտնի: Ընդ որում՝ կայքը տեղեկությունը ձեռք է բերում ոչ թե ինքնուրույն, այլ Գագիկ Շամշյանի միջոցով: Տեղեկությունն ստանալուց հետո լրատվամիջոցը երբեմն փորձ չի անում հասկանալու, թե ինչ դեպքի հետ գործ ունի: Մեզ մոտ ողբերգությունները սովորաբար ցավակցություն չեն առաջացնում: Կարծիք կա, որ էթիկապես ճիշտ չէ շատ խորանալ ինքնասպանությունների կամ, ասենք, մանկապղծության դեպքերի մեջ: Էթիկապես ճիշտ է նախ ինքնասպանի անունը չգրելը:

Ընդ որում՝ ոչ մի դեպքում չպետք է գրել, նույնիսկ եթե բոլոր հանգամանքները հայտնի են: Ինչու՞ չպետք է գրել: Նախ՝ որովհետեւ դեպքն ավելի էական է, քան դեպքի գործող անձը, երկրորդ՝ հնարավոր է՝ իր քայլով ինքնասպանն իրեն փորձել է հեռու պահել որեւէ մեկին վնասելուց: Կամ, ասենք, ամոթից է ինքնասպան եղել, կամ անբուժելի հիվանդությունից: Կամ՝ խայտառակվելու վտանգից: Վերջին տարբերակը միջնադարյան Ճապոնիայում հաճախ է պատահել: 21-րդ դարում հենց այդպիսի վտանգը ինքնասպանության դրդեց Հարավային Կորեայի նախկին նախագահին: Իհարկե, նրա անունը լրատվամիջոցներում հայտնվեց հենց ինքնասպանություն գործելու օրը: Բոլոր դեպքերում եթե անունը չես նշում կամ նշում ես միայն անվան եւ ազգանվան առաջին տառերը, հանգամանքներից, այսինքն՝ ողբերգության ծավալից խոսելը հեշտանում է:

Փոխարենը հանգամանքները պետք է մանրամասն նկարագրվեն: Լրագրողական հետաքննություն պետք է լինի: Հետաքննությունը կարող է չշրջանցել հարազատներին կամ երեխաներին, բայց կրկին առանց անուններն ամբողջական նշելու կամ փոխված անուններով: Եթե մեղավոր կա, այսինքն՝ ինքնասպանության դրդող, նրա անունը նույնպես պետք է ամբողջական չնշվի: Դատավճիռը նրան «կվերադարձնի» իր անուն ազգանունը:

Նույնը վերաբերում է սպանությանը կամ, ասենք, դանակահարությանը: Ոստիկանության հաղորդագրությունները սովորաբար պահպանում են խաղի այսպիսի կանոնները: Դիցուք՝ news.am-ը իր աղբյուրների միջոցով պարզել էր, որ Երեւանյան լճի մոտ դանակահարություն է տեղի ունեցել: Ոստիկանությունը հետագայում հաստատել էր փաստը, ավելին՝ ճշտել դանակահարողի ինքնությունը: Միեւնույն է, լրատվամիջոցին չէր հայտնել: Ո՞ր դեպքում է արդարացված անուն ազգանվան հրապարակումը, եթե դեպքին մասնակից է պետական, քաղաքական կամ հասարակական գործիչը, իսկ ոստիկանությունը հրաժարվում է նրան ներգրավել գործի մեջ որպես կասկածյալ, եւ երբ լրատվամիջոցը ծանրակշիռ փաստերով է ներկայացնում նրա մեղավորությունը: Ռուսական կայքերը այսպիսի դեպքեր հաճախ են ներկայացնում:

Այնպես չէ, որ ռուսական կայքերը էթիկայի ոլորտում հրեշտակ են: Life news-ը տեղեկացնում է դաղստանցի դպրոցականի մասին, որն սպանել է դասընկերուհու հորը, որը պարտքի պատճառով կրակել էր դպրոցական տղայի ծնողների վրա: Life news-ը նշում է մարդասպանի անունը եւ ավելացնում՝ հարուցվել է քրեական գործ: Էթիկան ինչի՞ համար է: Եթե հարուցվել է քրեական գործ, ուրեմն մեղքն ապացուցված չէ, նույնիսկ եթե կա ինքնախոստովանություն: Բացի նրանից, որ կա անմեղության կանխավարկած, կա նաեւ մարդասպանի հարազատություն: Նրանք դեպքի հրապարակայնության պատճառով ինքնաբերաբար ընկալվում են որպես մարդասպանության հակվողներ, նրանք հասարակության մեջ որոշակի խնդիրների են բախվում: Անխուսափելի է դառնում սոցիալական մեկուսացումը:

Սովորաբար կայքերը, նաեւ հեռուստալրատվական ծրագրերը հանցագործության մասին պատմելիս երբեք չեն թաքցնում հանցագործի դեմքը: Այդպես են վարվում, երբ տեղեկությունը ձեռք են բերում ինքնուրույն: Վահե Ավետյանի սպանությունից հետո մենք տեսանք, թե ինչ «ախորժակով» են որոշ հեռուստաընկերություններ, մասնավորապես՝ «Արմենիա»-ն ցուցադրում հանցագործության մեջ կասկածվողների դեմքերը: Նրանց ձեռքերը շղթայել էին, մինչդեռ նրանք իրավունք ունեին փակելու իրենց դեմքը: Սա է էթիկան:

Կայքերը չեն կարող պատրաստի ունենալ այդ դեմքերը: Ծնողները կարող էին տրամադրել, եթե դատապարտում էին իրենց որդիների արարքը, բայց նույնիսկ այս դեպքում լրատվամիջոցները պարտավոր են հրաժարվել ծնողների «բարեգործությունից»: Արտասահմանում ընդունված է, որ հանցագործը կարող է փակել իր դեմքը, քանի որ նրա մեղքը դեռ ապացուցված չէ: Այնտեղ նույնպես մանրամասներից չեն խուսափում: Բայց, օրինակ, երբ Մայքլ Ջեքսոնին հարցաքննում էին մանկապղծության մեղադրանքով, ամբողջ աշխարհը ցուցադրում էր կադրերը, թե ինչպես է Ջեքսոնը ներկայանում դատարան: Ինքը գալիս էր ապացուցելու, որ անմեղ է եւ բոլորը պետք է իմանան, որ բաց երեսով է գալիս դա անելու: Բացի դրանից՝ ինքը ձերբակալված չէր դատարան ներկայանալիս:

Երբ նա մահացավ, մի քանի օր հետո բոլորը գիտեին նրա բժշկի անունը, որին մեղադրում էին Ջեքսոնին սպանելու մեջ: Այնուամենայնիվ, լրատվամիջոցները դատարան մուտք չունեին եւ դատարանի միջոցով չէին կարող տեղեկանալ մանրամասներին: Թեպետ հասցրել էին իմանալ գրեթե բոլոր մանրամասները: Այնուամենայնիվ, էթիկայի կանոնները որոշակի լրատվական քաղաքականության մաս են: Ցանկացած լրատվամիջոց ինքն է որոշում ինչպես պահպանել այդ կանոնները եւ ինչու:

News.am-ը Քադդաֆիի տեսանյութի համար ոչ մեկին բարոյապես կամ ֆինանսապես հաշվետու լինելու կարիք չունի: Երբ կայքերը ցուցադրեցին «Եղնիկներ» զորամասի հայտնի տեսանյութը, որտեղ սպան ծաղրուծանակի էր ենթարկում զինվորներին, էթիկայի դերն անմիջապես զրոյացվեց: Ավելի ճիշտ՝ էթիկայի կարիք չեղավ տեսանյութը ներկայացնելիս, դեմքերն առանց այն էլ աղոտ էին: Սակայն հասարակությունն անուններ պահանջեց, քանի որ բազմաթիվ մայրեր այդ զորամասում որդիներ ունեին: Այնուամենայնիվ, լրատվամիջոցները դեպքի հայտնի դառնալուց հետո բավականին ուշ իմացան եւ զինվորների եւ նրանց ծաղրուծանակի ենթարկող սպայի անունները:

Մհեր Արշակյան

Հեղինակի մասին

Լրագրող, աշխատում է «Ա1+»-ում:

Comments

Մեկնաբանել

Refresh Type the characters you see in this picture. Type the characters you see in the picture; if you can't read them, submit the form and a new image will be generated. Not case sensitive.  Switch to audio verification.
                                

lara escort antalya yeni escort porno porno sikiş sikiş sikiş yeni porno esmer porno porno porna yeni porno sarışın porno sikiş porno hd porno yeni porno

 Media.am by Media Initiatives Center is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 Unported License
Reproduction in whole or in part without reference is prohibited.

Creative Commons License

lara escort antalya yeni escort porno porno sikiş sikiş sikiş yeni porno esmer porno porno porna yeni porno sarışın porno sikiş porno hd porno yeni porno